dinsdag 26 februari 2008

Weg met allochtonen!

De Nederlandse minister van Justitie, Hirsch Ballin, wil af van het begrip allochtoon. Hij vindt dat de term voor verdeling zorgt, "als we doorgaan met spreken alsof ons land verdeeld is, maken we de zaken alleen maar erger."

Een mooie gedachte, maar zijn initiatief riep meteen weerstand op bij taalkundigen en migratiespecialisten zoals Paul Scheffer. Zij vinden dat je de werkelijkheid niet kunt manipuleren. Die werkelijkheid heeft er voor gezorgd dat 'mensen van vreemde afkomst' eerst gastarbeiders en immigranten waren en nu allochtonen geworden zijn.

De werkelijkheid is in de loop van de jaren dus sterk veranderd. Tot de jaren zeventig wisten we nog wie of wat er achter een gastarbeider schuilde, en wat zijn of haar bedoelingen waren: hier het gat in de arbeidsmarkt opvullen, daarna met het bijeengespaarde fortuin terugkeren naar het land van herkomst.

Dat is sinds de invoering van het 'neutrale' begrip allochtoon heel wat minder duidelijk geworden. Zijn de kleinkinderen van Italiaanse, Poolse en Griekse gastarbeiders, hier geboren en getogen en met de vermelding 'Belg' in hun paspoort, allochtonen? Dat lijken eerder mensen met 'non English speaking background' zoals ze in Australië zeggen.

Of zijn allochtonen alleen zij die een hoofddoek dragen? Hier is de Canadese term voor allochtoon, 'visible minorities' -letterlijk - van toepassing. Misschien ben je pas een allochtoon als het land van herkomst niet toestaat om de nationaliteit op te geven? In de Verenigde Staten wordt systematisch gevraagd om 'race' aan te duiden op allerhande formulieren. Dat maakt je een African, Asian of Latin-American. Een oplossing voor de vele Turkse en Marokkaanse Belgen.

Estrada Courts, Los Angeles

woensdag 20 februari 2008

Wazig

Zonsondergang aan de Schelde. Een vuurrode, perfecte cirkel schuift langzaam achter de schepen en containers van de haven. De dikke smoglaag aan de einder kleurt prachtig mee. Bij helder weer en een staalblauwe hemel is het moeilijk te zien waar hemel en aarde elkaar raken. Het onderscheid is wazig.

Doordeweekse dag, in de vroege avond, het perron van Rotterdam Centraal. Enkele wolkenkrabbers priemen door de mist. Verder is het zicht belemmerd. Er hangt een waas over de stad.

Zouden meer en meer dagen er zo gaan uitzien? Krijgen – hebben – klimaathysterici gelijk? Leven we binnenkort in stadswoestijnen van fijn stof? Wetenschappers beweren dat wat je niet ziet, nog schadelijker is dan het stof dat we waarnemen. Wetenschappers zeggen dat het smogalarm niets uithaalt. Wetenschappers pleiten voor een permanent smogalarm.

Ik zie de toekomst niet somber in. Eerder wazig.


Tokyo, Ville Miettinen





Verwilderd

Nederland begint steeds meer op België te lijken: een land in crisis, met een verzuurde samenleving. Daar hebben ze een eigen term voor: verwildering. En dat allemaal dankzij een Limburgse politicus met een slechte kapper, eat your heart out, Patrick Dewael.



(deze gelijkenis berust enkel op het uiterlijk vertoon van beide heren, niet hun ideeën of partij, ik vond eenvoudigweg geen Limburgse rechtse populist. En de heren van het Vlaams Belang hebben enkel vreemde wenkbrauwcoiffures).

Geert Wilders is de bron van alle kwaad voor de één, een volksheld voor de ander en controversieel voor iedereen. (Geert Wilders: 442.000 hits op google.nl) Voor een man die niet met de pers praat, vult hij verbazend goed de kolommen van de dagbladen.

Hij lokt dan ook reacties uit bij de grootmoeftie van Syrië, Ahmad Badr al-Din al-Hassoun, en van de Iraanse minister van Justitie, Gholam-Hossein Elham. Die wil van de Nederlandse regering een verbod op de koranfilm waar Wilders aan werkt.

Nooit eerder werd in Nederland zoveel aandacht besteed aan een film waar nog geen frame van vertoond werd. Fitna, is de titel, wat zoiets als beproeving betekent in het Arabisch. Die gaat hooguit vijftien minuten duren en zal volgens Wilders aantonen dat het heilige boek van de moslims nog steeds aanzet tot
"intolerantie, moord en terreur". Als je alle haatpassages uit het boek zou wegknippen, zegt Wilders, dan rest je het formaat van een Donald Duck-strip.

Er is geen column, geen opiniepagina, geen medium dat ontstoken blijft van Wilders. Wilde geruchten, wilde commentaren, wilde mensen. Wat kan er nog gezegd, gemeend en bedacht worden in april, wanneer de film verschijnt.

Voorlopig blijft het bij loze woorden. Wilders heeft nog geen bedreigingen ontvangen. Wanneer hij in dezelfde situatie belandt als die andere creatievelingen, Theo van Gogh en Ayaan Hirsi Ali, kan hij in Brussel aankloppen.

Een Franse Europarlementariër startte daar een petitie waarin gevraagd wordt dat de Europese Commissie instaat voor de beveiliging van haar burgers. Toen Hirsi Ali van Nederland naar de Verenigde Staten verhuisde om er te gaan werken voor een neoconservatieve denktank, besloot de Nederlandse regering niet langer te betalen voor haar constante beveiliging door vijf lijfwachten. Die moet Europa nu dus betalen, vindt Frankrijk. Zouden ze dat ook voor Wilders vinden?

ps: O mijn volk

houdt u trouw aan de maat

en het gewicht

in rechtmatigheid

en benadeelt niet de mensen

in hun zaken

en bedrijft geen kwaad in

het land door verderf te brengen

Elfde Sura, De profeet Shu’ayb (85-86)

dinsdag 12 februari 2008

Van je Valentijn

Ik maak het mezelf even makkelijk, en post hieronder mijn stukje uit de Feeling van februari. Dat nummer kwam eind januari al uit, dus voor alle krantenberichten over de herkomst van Valentijn. Puh!


Waar komt Valentijn vandaan?

Elk jaar wordt op 14 februari Sint-Valentijn herdacht. Tegenwoordig vieren de mensen dan Valentijnsdag, de dag van de liefde. In Vlaanderen en Nederland is dit relatief nieuw, sinds midden jaren '90. Maar waar komt dit 'feest van de liefde' vandaan?

Het verhaal speelt zich ongeveer in de derde eeuw af, toen het christendom begon op te komen. In die tijd mochten soldaten niet trouwen, omdat aan het front niets hen mocht afleiden, dus ook geen gedachten aan thuis. Volgens de legende kwam een jong koppel, een soldaat en een jong meisje, bij bisschop Valentijn met het verzoek hen te trouwen. Valentijn vond de liefde zwaarder wegen dan de wetten van de keizer, en besloot hen toch te huwen. Algauw kwamen meerdere koppeltjes met hetzelfde verzoek, en Valentijn werd aangegeven en gearresteerd.

Toen hij voor de keizer moest verschijnen probeerde hij die te bekeren tot het christendom. Keizer Claudius II voelde zich beledigd en liet Valentijn martelen en onthoofden. Op 14 februari werd het vonnis uitgevoerd, maar voordat hij gedood werd, zag hij nog een kans het dochtertje van de gevangenisbewaarder een briefje toe te stoppen. Van je Valentijn, stond erop.

Oorspronkelijk was Valentijnsdag bedoeld voor mensen die anoniem de liefde wilden verklaren aan iemand. Dit deden ze door middel van een anonieme valentijnskaart. In de Verenigde Staten heeft men, vanuit commercieel oogpunt, de nadruk verlegd van anonieme liefde naar de liefde tussen twee mensen. In de Verenigde Staten is Valentijnsdag al heel lang een commercieel succes, in Vlaanderen en Nederland duurde het tot midden jaren '90 vooraleer deze 'hoogmis van de liefde' een succes werd. En dat is het ook: cadeauwinkels, boekwinkels, bloemenwinkels, pralinewinkels, zij verkopen doordat mensen willen vieren dat ze van elkaar houden.

maandag 11 februari 2008

Komkommertijd

Het is komkommertijd en dat zal je als krantenlezer geweten hebben. Zeker als je dagelijkse krant de Standaard heet.

Dat de voorbije politieke crisis kranten deed verkopen, weten ze in Groot-Bijgaarden ook. En dus hebben ze er daar niks beters op gevonden dan die nog eens te herkauwen. In tien afleveringen reconstrueert de wetstraatredactie 'de zwaarste crisis uit de Belgische politieke geschiedenis'. Aan dramatisch taalgebruik geen gebrek.

Inzicht, dat willen de journalisten ons bijbrengen. Enige historische afstand is daarvoor doorgaans beter. Zeker alsook de volgende politieke crisis er zit aan te komen. Als die er komt, zal in onze latere geschiedenisboeken de tweede crisis niet te onderscheiden zijn van de eerste. De wortels van het politieke doemdenken en 'doemhandelen' zijn immers niet veranderd in die paar maanden tijd.

Als er een nieuwe crisis komt, zullen ze er in Groot-Bijgaarden vast niet rouwig om zijn. Het geeft hen een reden om nog eens alle registers opentrekken. Een koe heeft vier magen om te herkauwen. Benieuwd hoe dat bij de journalisten zit.

Maar goed. Ik begrijp wel dat journalisten liever artikels schrijven dan dat ze piekeren over wat ze nog tot nieuws kunnen bombarderen. Zelf zou ik in dergelijke omstandigheden het advies 'meer buitenland' willen geven. Er gebeurt vanalles in de wereld dat wel nieuwswaardig is maar de krant niet haalt. (Met uitzondering van de al even ergerlijke hetze rond de Amerikaanse VOORverkiezingen. Maar dit geheel terzijde.) Alleen, het verkoopt niet. Waar er vraag is, moet er aanbod zijn. Niet omgekeerd. De krantenwereld ontsnapt niet aan het marktdenken.

Jammer, maar zo werkt het. Dus tot daaraan toe. Maar moet het echt zo breed uitgesmeerd op de voorpagina? Moet het in de commentaar op pagina twee? En in rode kapitalen :
DE STANDAARD LICHT DOOR? Moet het allemaal zo doorzichtig?

donderdag 7 februari 2008

De niet gemiddelde De Morgen-lezer

De gemiddelde De Morgen-lezer is jong en woont in de stad. Maar vandaag ontmoette ik Orpha, ingezetene van het gehucht Zwijnaarde, ongeveer 80 jaar oud én fan van De Morgen.

Orpha is een vrouw naar mijn hart. Ze neemt liever geen blaadje voor de mond, vertelde ze me. Ze zegt alles wat ze denkt tegen al wie het wil horen en vooral tegen wie het niet horen wil. Als ze snode opmerkingen hoort, moeit ze zich in het gesprek. Ze had de oorlog meegemaakt en had gezien hoe joden afgevoerd werden naar kampen om er nooit van terug te komen. Ja, ze weet het wel, Orpha. Van onrecht, daar wordt ze kwaad van.

Orpha zat aan een tafeltje in patisserie Bloch in de Gentse Veldstraat. Ik was daar als journalist om reacties te sprokkelen van klanten over de nakende sluiting van de mythische bakkerij. Zelf fan van de bakkunsten van de familie Bloch vond ik het absoluut niet erg dat ik die opdracht kreeg.

Maar Orpha was anders dan de andere klanten. De Gentenaar? Goh, eigenlijk las ze die krant niet. Liever leest ze de Standaard, en nóg liever de Morgen. Het gaat ook om wat je tussen de lijntjes leest, vertrouwde ze me toe. Een behoorlijk linkse madam, die Orpha. Al bekende ze ook dat ze wel eens door het Laatste Nieuws bladert. Dat verschaft haar plezier. Alleen duurt die krant lezen maar 5 minuten. Voor de Standaard en de Morgen moet ze tenminste opstaan!

Daarna drukte Orpha verder haar ongenoegen uit over mensen die moslims beledigen. Niet dat zij gelovig is, neen. 'Ik geloof in niks'. Maar respect voor een ander, dat is fundamenteel vond ze. Ze vertelde over mensen van haar leeftijd die evenveel meegemaakt hadden als zij, maar daar geheel andere conclusies aan koppelden. Arm voor de oorlog, de opbouw van de sociale welvaartsstaat erna. En dan nu stemmen op een partij waarvan ze de naam liever niet in de mond nam. Ik fluisterde dat er ook wel mensen zijn van mijn leeftijd die dat doen. 'Ik weet het', zuchtte ze. 'Wie begrijpt dat nu?'

dinsdag 5 februari 2008

Jacht op Joran

Heel Nederland is in de ban van Joran van der Sloot. Of liever, in de ban van Peter R. de Vries, de misdaadjournalist die afgelopen week beweerde dat hij de moord op de Amerikaanse tiener Natalee Holloway had opgelost. Sinds de vertoning van de "bekentenis" van van der Sloot, opgenomen met verborgen camera, is de jacht op Joran, en het lijk, heropend.

Holloway verdween drie jaar geleden tijdens een klasvakantie op Aruba. De toen zeventienjarige van der Sloot is de laatste die haar levend heeft gezien. Hij liet haar achter op het strand waar ze hadden zitten vrijen. Natalee voelde zich niet zo goed, verklaarde van der Sloot aan de politie. Hij wist niet wat er met haar gebeurd was. Terwijl hij naar huis wandelde stuurde hij wat sms'jes, thuis haalde hij nog een pornofilm van het net, daarna ging hij rustig slapen. Alsof er niets aan de hand was.

Vorig jaar stopte het Openbaar Ministerie van Aruba het onderzoek tegen van der Sloot en twee kompanen, wegens gebrek aan bewijs. Tot Peter R. de Vries, journalist met een eigen misdaadprogramma, vorige week liet weten dat hij de zaak had "opgelost". Er keken meer dan zeven miljoen Nederlanders naar de "bekentenis" die van der Sloot deed aan een contact van De Vries. "Beter dan de traan van Maxima", verklaarden ze bij SBS die het programma van 2,5 uur, inclusief vier reclameblokken, uitzond.

Direct na de uitzending zakten honderden mensen af naar Drachten, waar van der Sloot, die inmiddels in Nederland woont, zich zou bevinden. Of zit hij bij zijn oma? In een studentenhuis? Op Aruba? Het Openbaar Ministerie van Aruba heropent de zaak en beschouwt de opnames met geheime camera dus als mogelijk bewijs.

Er wordt niet alleen gegist naar waar Joran zich bevindt, want waar is Natalee? Van het lijk nog steeds geen spoor. Aan de varkens gevoerd, door de haaien opgegeten, aangevreten door krabben, aangespoeld in Colombia. De ene theorie is nog gekker dan de andere, Nederland smult.

"Een serieleugenaar", "matong" (moordenaar), "son of a pieeep". Zo wordt van der Sloot genoemd door respectievelijk zijn advocaat, de man die zijn bekentenis uitlokte en de man die op zijn bekentenis uit was. Peter R. de Vries zegt zelf geschrokken te zijn van de media-aandacht. Na zijn doortocht bij Oprah, de uitzending van zijn programma op de Amerikaanse zender ABC en de aandacht van Foxnews moet hij maar eens een blik op zijn bankrekening werpen, voor de gemoedsrust Zo jammer van die Superbowl. Er had nog meer in gezeten.